حلى ( haly ) ا . ع . پيرايه و زيور از معدنيات باشد و يا از سنگ . ج : حلى و حلى . و حلى السيف : پيرايهء شمشير . حلى ( haly ) م . ع . حليت المراة حليا ( از باب سمع ) : با زيور شد آن زن و مستفيد گرديد به آن و زيور پوشيد و صاحب زيور گرديد . و قولهم لم يحل منه بطائل اى لم يستفد منه كثير فائدة و لا يتكلم به الا مع الحجد . و حلى فى عينى : خوش آمد در چشم من . حلى ( hel ) و ( hol ) ع . ج . حلية . حلى ( haliyy ) ا . ع . خشك شدهء گياه نقى . ج : احلية . حلى ( holiyy ) و ( heliyy ) ع . ج . حلى . حليا ( holyy ) ا . ع . گياهى . و يك نوع طعامى مر تازيان را . حليب ( halib ) ا و ص . ع . شيرى كه تغيير نكرده باشد مزهء آن . و شراب خرما . و لبن حليب : شير دوشيده شده . و دم حليب : خون تر و تازه . حلية ( halyat ) ا . ع . پيرايه و زيور از معدنيات باشد و يا از سنگ . و يا حلية واحد حلى است . و نام موضعى شيرناك در نواحى يمن . حلية ( helyat ) ا . ع . زيور . و صفت مرد و خلقت و صورت آن . ج : حلى و حلى . و حلية السيف : پيرايه و زينت شمشير . حلية ( haliyyat ) ص . ع . زن صاحب زيور . يق امراة حلية . ج : حوالى . حليت ( halit ) ا . ع . پشك و يخچه و تگرگ . حليت ( hellit ) ا . ع . انغوزه . حليت ( helliyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حلال بودن و روا بودن و مشروعيت . حليج ( halij ) ص . ع . قطن حليج : پنبه‌اى كه پنبه دانهء آن را بيرون كرده باشند . حليجة ( halijat ) ص . ع . شير كه در وى خرماى تر كرده باشند . و روغن كه بر شير برآيد وقت دوغ زدن . و باقى مانده و فشاردهء خيك . و عصارهء حنا . و مسكه‌اى كه بر آن شير دوشند . حليف ( halif ) ا . ع . هم سوگند و هم عهد . ج : حلفاء . و اسب با نشاط . و سنان تيز . و حليف افلاس : مفلس و تهى دست . و حليف اللسان : بليغ و زبان‌آور . حليفة ( halifat ) ا . ع . موضعى . حليفه ( holayfe ) ا . پ . تخمى دوائى . حليق ( haliq ) ص . ع . لحية حليق : ريش سترده و نگويند لحية حليقة . حليل ( halil ) ا . ع . شوى . و زوجه . و مرد هم منزل . و نقيض حرام . حليلة ( halilat ) ا . ع . زوجه و زن هم منزل . حليم ( halim ) ص . ع . بردبار . ج : حلماء و احلام . حليم ( halim ) ا . ع . پيه فربهى . و شتر فربه . و از اعلام است . حليمة ( halimat ) ا . ع . نام دايهء آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه دختر ابى ذويب عبد اللّه بن حارث بن سعد بود . حليمو ( halimu ) ا . پ . رستنى كه ترشينك و بتازى حماض البقر و حماض البرى نيز گويند . حليه ( helye ) و ( holye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيور و پيرايه و آرايش . حم ( ham ) ا . ع . خويشاند شوى و زوجه چون پدر و برادر و جز آن . ج . احماء حم ( h - mim ) ع . از حروف مقطعهء اوايل قرآن مجيد . مر . الم . حم ( hamm ) ا . ع . دنبه و پيه گداخته و يا بقيهء پيه گداخته . و قصد . حم ( hamm ) م . ع . حم الامر حما ( مجهولا ) : قضا كرده شد آن كار . و حم له الامر ( ايضا مجهولا ) : تقدير و اندازه كرده شد براى وى آن كار . و حم حمه : قصد كرد قصد او را . و حم التنور : تافت تنور را به آتش . و حم الشحمة : گداخت پيه را . و حم الماء : گرم كرد آب را . و حم ارتحال البعير : شتابانيد شتر را . و حم الله له كذا : قضا كرد و حكم نمود براى او خدا اين چنين . و حم الامر فلانا : در اندوه انداخت فلان را كار . و حم ( مجهولا ) : تب كرد . يق حممت حمى . حم ( hamm ) و ( homm ) ا . ع . ما له حم و لاسم : نيست او را خير كه مردم قصد وى كنند و يا نه اندك دارد و نه بسيار . و ما لى عنه حم و لا رم : نيست مرا از آن چاره‌اى . و كذلك حم و رم در هر دو . حم ( homm ) ا . ع . بهين شتر . ج : حمائم . و چند كوه سياه و خرد بديار بنى كلاب . و حم الشيى : معظم آن چيز و بهترين جزء آن . و حم الظهيرة : شدت گرماى نيم روز . و نيز حم : ج . حماء . حم ( homm ) ص . ع . ج . احم و حماء . حمء ( ham ' ) حما البئر حما ( از باب باب فتح ) : برآورد و بيرون كرد لاى را از چاه و حمئ حما و حما . مر . حمأ . حمء ( ham ' ) و حما ( ham ) و حمأ ( hama ' ) ا . ع . خويشاوندان شوى و زوجه چون پدر و برادر و جز ان . ج : احماء .